ภาษาเขมร

     ภาษาเขมร เป็นหนึ่งในภาษาหลักของภาษากลุ่มออสโตรเอเซียติก และได้รับอิทธิพลมาจากภาษาสันสกฤต และภาษาบาลี พอสมควร ซึ่งอิทธิพลเหล่านี้ มาจากอิทธิพลของศาสนาพุทธ และศาสนาฮินดู ต่อวัฒนธรรมของชาวเขมร ในขณะที่อิทธิพลอื่นๆ เช่น จากภาษาไทย และภาษาลาว เป็นผลมาจากการติดต่อกันทางด้านภาษา และความใกล้ชิดกันในทางภูมิศาสตร์

      ภาษาเขมรแปลกไปจากภาษาในประเทศเพื่อนบ้าน (ภาษาไทย ภาษาลาว และภาษาเวียดนาม) เนื่องจากไม่มีเสียงวรรณยุกต์

ภาษาถิ่น
     ภาษาถิ่นมีการแสดงอย่างชัดเจนในบางกรณี มีข้อแตกต่างที่สังเกตเห็นได้ระหว่างคนพูดจากเมืองพนมเปญ (เมืองหลวง) และเมืองพระตะบองในชนบท

      ลักษณะของสำเนียงในพนมเปญ คือการออกเสียงอย่างไม่เคร่งครัด โดยที่บางส่วนของคำจะนรวมกัน หรือตัดออกไปเลย เช่น "พนมเปญ" จะกลายเป็น"มเปญ" อีกลักษณะหนึ่งของสำเนียงในพนมเปญ ปรากฏในคำที่มีเสียง r/ร เป็นพยัญชนะที่ 2 ในพยางค์แรก กล่าวคือ จะไม่ออกเสียง r/ร ออกเสียงพยัญชนะตัวแรกแข็งขึ้น และจะอ่านให้มีระดับเสียงตก เช่นเดียวกับวรรณยุกต์เสียงโท ตัวอย่างเช่น "dreey" ("เตรย" แปลว่า "ปลา") อ่านเป็น "เถ็ย" (โดย d จะกลายเป็น t และมีสระคล้านเสียง "เอ" และเสียงสระจะสูงขึ้น) อีกตัวอย่างหนึ่งคือ คำว่า "ส้ม" ออกเสียงว่า kroich โกรชในชนบท ส่วนในเมืองออกเสียงเป็น koich โคช

ไวยากรณ์
     ลำดับคำในภาษาเขมรมักจะเป็น ประธาน-กริยา-กรรม ภาษาเขมรประกอบด้วยคำเดี่ยวเป็นหลัก แต่การสร้างคำจากการเติมหน้าคำและการเติมภายในคำก็มีมาก

อักษรเขียน
     ภาษาเขมรเขียนด้วยอักษรเขมร และเลขเขมร (มีลักษณะคล้ายเลขไทย) ใช้กันทั่วไปมากกว่าเลขอารบิก ชาวเขมรได้รับตัวอักษรและตัวเลขจากอินเดียฝ่ายใต้ อักษรเขมรนั้นมีด้วยกัน 2แบบ

1. อักษรเชรียง (อักซอเจรียง) หรืออักษรเอน หรืออักษรเฉียง เป็นตัวอักษรที่นิยมใช้ทั่วไป เดิมนั้นนิยมเขียนเป็นเส้นเอียง แต่ภายหลังเมื่อมีระบบการพิมพ์ ได้ประดิษฐ์อักษณแบบเส้นตรงขึ้น และมีชื่ออีกอย่างว่า อักษรยืน (อักซอโฌ) อักษรเอนนี้เป็นตัวยาว มีเหลี่ยม เขียนง่าย ถือได้ว่าเป็นอักษรแบบหวัด
2. อักษรมูล หรืออักษรกลม เป็นอักษรที่ใช้เขียนบรรจง ตัวกว้างกว่าอักษรเชรียง นิยมใช้เขียนหนังสือธรรม เช่น คัมภีร์ในพระพุทธศาสนา หรือการเขียนหัวข้อ ที่ต้องการความโดดเด่น หรือการจารึกในที่สาธารณะ

     ในสมัยก่อน มีผู้นิยมใช้อักษรเขมรเขียนภาษาไทย หรือภาษาบาลี ด้วย

ตัวอย่างคำ ในภาษาเขมร

คำทักทายพูดคุย		ศัพท์ทั่วไป
สวัสดี	ซัวซไดย, จุมเรี้ยบซัว	ห้องน้ำ	ต๊บตึ๊ก
สวัสดี(ตอนเช้า)	อรุณซัวซไดย	ขออีก/เอาอีก	ซมเตี๊ยบ
สบายดีหรือ	ซกสะบายดี (ถาม)	จิตแพทย์	แป๊ดวิกอลจารึก
สบายดีค่ะ(ครับ)	จ๊ะ (บาด) ซกสะบายดี	เจ้าชู้	เปรี๊ยนเนียร
ขอให้มีสุขภาพดี	สุขะเพียบละออ	ช่างถ่ายรูป	เจียงถอดรูป
ขอลา	โซ้มเรีย, โซ้มจุมเรี้ยบเรีย	เข็มขัด	ซ้ายกราหวัด
ลาก่อน	เรียนซันเฮย	เข้านอน	โจรล-เด๊ก
ขอบคุณ	ออกุน, ออกุนเจริญ	ง่วงนอน	งองเงยเด๊ก
ผม, ฉัน	ขยม	ฝัน	สุบิน
คุณชื่ออะไร	เตอเนี้ยะชัวเว่ย	เขียนจดหมาย	ซอเซ้ ซ็อมบท
ฉันชื่อสมชาย	ขยมฉม้วกสมชาย	เขียนแผนที่	ซอเซ้ แผนตี้
ฉันไม่เข้าใจ	ขยมเมิ่นยวลเต๊	วาดรูป	กู๊รูปเพรียบ
ฉันขอโทษ	ขยมโซ้มโต๊ก	เช็ค	มูลเตียนนะบัด
ซื้อของ : ช้อปปิ้ง		แชมพูสระผม	ซาบู๊เกาะเสาะ
ของนี้ราคาเท่าไหร่	โปร๊กบอกนี้ทรัยป่นหม้าน	เครื่องบิน	ยนเฮาะ (ยนต์เหาะ)
แพงไป	ทรัยเปก	โฆษก	เนี้ยะโปรกา
ลดได้ไหม	จ๊กทรัยบานเต๊	ตลาด	พซา (ออกเสียงซาก็ได้)
ไม่มีเงิน	อ็อดเมียนโร้ย	การนับเลข
เครื่องคิดเลข	เกรื้องกึ๊ดเลข	0	โซม
อาหารการกิน		1	มวย
กินข้าวอร่อยไหม	บายชงัลเต๊	2	ปี
อร่อย	ชงัล	3	เบ็ย
อิ่ม	แช-อต	4	บวย
น้ำแข็ง	ตึ๊กกอ	5	ปรำ
น้ำแข็งยูนิต	ตึ๊กกอดอม	6	ปรำมวย
พริกป่น	มะเต๊ะหม็อด	7	ปรำปี
มะนาว	ซมโกร๊ซฉมาร์	8	ปรำเบ็ย
ข้าวหน้าหมู	บายจรู๊ก	9	ปรัมบวน
ข้าวหน้าไก่	บายบวน	10	ด็อบ
ข้าวผัด	บายชา	15	ด็อบปรำ
ข้าวผัดไก่	บายชามอน	20	มวยไพ
ใส่ไข่ดาว	ไซปองเจียน	30	สามซับ
ขนมจีน	แบ็งจ็อก	40	ซายซับ
ปลาทอด	เตร็ยเจี่ยน	50	ห้าซับ
กาเหลาลูกชิ้น	เประฮั้ดสะโคซุป	60	หกซับ
ก๋วยเตี๋ยวลูกชิ้น	กุยเตียวประฮั้ดสะโค	70	เจ็ดซับ
บุหรี่	บาเร็ย	80	แปดซับ
กาแฟ	กาเฟ	90	เก้าซับ
กาแฟดำ	กาเฟเขมา	100	มวยร้อย
ขนม	หน้ม	1,000	มวยปอน
แกงเผ็ด,ต้มยำ	ซ็อมลอมจู	10,000	มวยมื่น
กระดาษชำระ	เกราะด๊ะอะนะมัย	100,000	มวยแสน
ไม้จิ้มฟัน	เฌอจักทมึน	คิดเงิน	กึ๊ดโรย