วันที่ 23 มีนาคม 2538 จังหวัดจันทบุรีมีหนังสือ ขอให้กำหนดพื้นที่ป่าเตรียมการสงวนป่าโป่งน้ำร้อน เป็น เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ให้กรมป่าไม้สั่งการให้เจ้าหน้าที่ออกไปสำรวจพื้นที่

วันที่ 14 มิถุนายน 2538 เจ้าหน้าที่ออกไปดำเนินการสำรวจพื้นที่เตรียมการสงวนป่าโป่งน้ำร้อน ป่าสงวนแห่งชาติป่าปัถวี และป่าสงวนแห่งชาติป่าตกพรหม

วันที่ 30 ธันวาคม 2541 จังหวัดจันทบุรี เสนอต่อกรมป่าไม้ให้ชื่อเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าว่า “เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ากายจนาภิเษก” กรมป่าไม้ได้ขอพระบรมราชานุญาตจากสำนักพระราชวัง สำนักเลขาธิการว่า ได้มีพระบรมราชานุญาตให้ชื่อ ว่า “เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองเครือหวายเฉลิมพระเกียรติฯ”

ทิศเหนือ จรด พื้นที่ทำกินราษฎรในท้องที่ อำเภอโป่งน้ำร้อน จังหวัดจันทบุรี
ทิศใต้ จรด แนวแบ่งเขตระหว่าง จังหวัดจันทบุรี และ จังหวัดตราด
ทิศตะวันออก จรด แนวแบ่งเขตระหว่างประเทศไทย และประเทศกัมพูชาประชาธิปไตย
ทิศตะวันตก จรด พื้นที่ทำกินราษฎรท้องที่อำเภอโป่งน้ำร้อน อำเภอมะขาม และ อำเภอขลุง จังหวัดจันทบุรี ในแนวถนนสายจันทบุรี – สระแก้ว

ลักษณะภูมิประเทศ
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองเครือหวายเฉลิมพระเกียรติฯ มีความสูงจากระดับน้ำทะเลระหว่าง 200 – 954 เมตร เป็นแหล่งต้นน้ำลำธาร ของลำห้วยหลายสาย เช่น คลองเครือหวาย คลองโป่งน้ำ คลองตาชัน คลองตาคง และคลองทับไทร ซึ่งต่อมาได้สร้างอ่างเก็บน้ำขึ้นในพื้นที่ คือ อ่างเก็บน้ำคีรีธาร ซึ่งมีพื้นที่รับน้ำ ทั้งหมด 76,000,000 ลูกบาศก์เมตร

ลักษณะภูมิอากาศ
ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคมถึงเดือนตุลาคม
ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนถึงเดือนกุมภาพันธ์ อุณหภูมิต่ำสุด 12.5 องศาเซลเซียส
ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ถึงพฤษภาคม อุณหภูมิสูงสุด 36.7 องศาเซลเซียส

ชนิดป่าและพรรณไม้
สภาพป่าเป็นป่าดงดิบชื้น มีพรรณไม้ตามธรรมชาติขึ้นอยู่หนาแน่น ไม้ชั้นบนที่มีขนาดใหญ่ ได้แก่ ทะโล้ , ตาเสือ , ตะเคียนทอง , สีละมัน , กะบาก , สะตอ , ยางแดง , เทพธาโร , มะหาด , แดงเขา , หว้า และพญาไม้ เป็นต้น ไม้ชั้นรองลงมา ได้แก่ มะพลับ , หย่อง , มะส้าน , เลือดควาย และพลองใบเล็ก เป็นต้น ไม้เรือนยอดชั้นล่าง ได้แก่ มะไฟ , ค้างคาว , ดีหมี , มะยมป่า , ยอป่า และจันทร์ชะมด เป็นต้น ไม้ชั้นล่าง และกล้าไม้ ได้แก่ ขานาง , กะพ้อ , หวาย , เต่าร้าง , นาค และเข็มป่า เป็นต้น

สัตว์ป่า
มีสัตว์ป่าอย่างน้อย 150 ชนิด แบ่งเป็นประเภทมีดังนี้

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เช่น เก้ง กวางป่า กระจง หมูหริ่ง หมาหริ่ง พังพอน หมีคน หมีควายเม่น ชะนี ค่าง ลิงลม อีเห็น เสือโคร่ง เสือดาว เม่นใหญ่ เม่นหางพวง และลิงกัง เป็นต้น

นก เช่น เหยี่ยวภูเขา นกกระทาดงแข้งเขียว นกแขกเต้า นกหกเล็กปากแดง นกกระปูด นกขุนแผน นกตะขาบทุ่ง นกกางเขนบ้าน นกกางเขนดง นกขมิ้น นกเขียวก้านตอง นกเอี้ยง นกตีทอง นกกระรางหัวหงอก นกขุนทอง นกปรอดหัวโขนเคราแดง นกหัวขวาน นกเขาเขียว และนกเขียวคราม เป็นต้น

สัตว์เลื้อยคลาน เช่น ตุ๊กแกบ้าน กิ้งก่าหัวแดง จิ้งเหลนหลากลาย จิ้งเหลนบ้าน เหี้ย ตะกวด งูสิง งูเห่า งูจงอาง งูกะปะ และงูเขียวหางไหม้ท้องเหลือง เป็นต้น

สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำเช่น เขียดหลังปุ่มที่ราบ เขียนหนอง กบแรด กบหงอน เขียดอ่อง และอึ่งอ่างบ้าน เป็นต้น

จุดเด่นที่น่าสนใจ
แหล่งที่สวยงามตามธรรมชาติ เช่น น้ำตก มีอยู่หลายแห่งแต่เป็นน้ำตกเล็ก ๆ มีความสูงไม่มากนัก เช่น น้ำตกปัถวี น้ำตกชำปาง น้ำตกสายรุ้ง น้ำตกทับปะตี คลองโป่งน้ำร้อน และอ่างเก็บน้ำคีรีธาร เป็นต้น

การเดินทาง
เดินทางจากจังหวัดจันทบุรีถึงอำเภอโป่งน้ำร้อน โดยเส้นทางสาย จันทบุรี - สระแก้ว ระยะทาง ประมาณ 42 กิโลเมตร จากนั้นเดินทางต่อไปตามเส้นทางสาย โป่งน้ำร้อน - บ้านผักกาด ไปยังปากทางเข้า พื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองเครือหวายเฉลิมพระเกียรติฯ ระยะทาง ประมาณ12 กิโลเมตร

ติดต่อสอบถาม
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าคลองเครือหวายเฉลิมพระเกียรติฯ หมู่ที่ 6 ตำบลปัถวี อำเภอมะขาม จังหวัดจันทบุรี ตู้ปณ. 9 ปณจ. มะขาม อำเภอมะขาม จังหวัดจันทบุรี 22150